سوگ در کودکان و نوجوانان

اختلال سوگ در کودکان و نوجوانان، یکی از اختلال‌هایی است که والدین باید به آن توجه داشته باشند. هر کودک ممکن است با فقدان یکی از داشته‌ها، که برای او عزیز هستند، روبرو شود مانند حیوان خانگی، عروسک و یا هر اسباب بازی دیگری. با تأسف برخی نیز ممکن است یکی از افراد عزیز خانواده را از دست دهند. اگر کودک نتواند با مشکلات روحی که ناشی از این سوگ است کنار آید، تا آخر عمر مشکلاتی مانند افسردگی، اعتماد به نفس ضعیف (در اثر احساس بی پناهی)، و منزوی شدن با او خواهد بود. کسانی که با این کودکان به‌سر می‌برند باید با شناسایی نشانه‌های رنج ناشی از سوگ بکوشند به او کمک کنند تا این درد کاهش یابد.

بحران سوگ در کودکان و نوجوانان

به طور معمول در اثر فوت یکی از عزیزان، اطرافیان به افراد بزرگتر توجه دارند و کودکان به فراموشی سپرده می‌شوند. نشانه‌هایی مانند بهانه‌گیری، خشم و ناسزاگویی، سؤال زیاد، غم و گوشه‌گیری، و دردهای جسمانی در کودک می‌تواند هشداری به بزرگترها باشد که به او توجه کنند، با او همراه باشند و همدلی کنند.

در سنین نوجوانی، فرد داغ‌دیده ممکن است به چانه‌زنی با اطرافیان و خدا پرداخته و بگوید که او را به‌جای آن عزیز از دست رفته ببرند، یا ممکن است خود را مسئول مرگ و از دست دادن هر آنچه برای او عزیز بوده بداند و احساس گناه کند. اطرافیان باید مانع نشان دادن هیجان‌ها کودک و نوجوان نشوند. این نشانه‌ها و یا هر نشانۀ دیگری، تا حدی طبیعی است. ولی اگر ادامه یافت باید با روانشناس مشورت کرد.

کتاب‌های داستان که موضوع آنها سوگ و اندوه ناشی از آن است مانند موارد زیر، به کودک کمک می‌کنند تا احساس کند، او تنها نیست. کودکان دیگری نیز با این اندوه روبرو شده‌اند، او به این درک می‌رسد که می‌تواند مجدد روی پای خود بایستد و زندگی کند. در بازگشت به زندگی عادی دلیلی نیست که عزیز از دست رفته به فراموشی سپرده شود، او در وجود کودک و نوجوان هست و خاطره او به کودک انرژی برای زندگی کردن می‌دهد.

درمان سوگ در کودکان و نوجوانان

کودک و نوجوان باید هیجان ناشی از سوگ و داغدیدگی را نشان دهد و مراحل آنرا بگذراند. درمان سوگ موجب می‌شود که او بهتر بتواند این مراحل را طی کند و زودتر به زندگی عادی برگردد؛ در ادامه به برخی از این راه‌ها اشاره می شود. از آنجایی که داستان‌ها، وسیله‌ای لذت‌بخش و یاری‌دهنده در گذشتن از این مراحل هستند، همراه با توضیح کوتاهی درمورد هر شیوۀ، داستانی در مورد آن معرفی شود.

ارتباط با دیگران و صحبت در مورد عزیز از دست رفته موجب بیان احساست و تخلیه هیجان می‌شود و فرد به آرامش می‌رسد.

تغییر فصل‌ها، تجسمی از مرگ و زندگی است. از طرفی انسان ذاتاً طبیعت را دوست دارد زیبائی‌های طبیعت و شگفتی‌های موجود در آن موجب آرامش او می‌شود. خواندن داستان‌هایی که با نثر یا شعر به توصیف طبیعت و زیبایی‌های آن پرداخته‌اند می‌تواند آرامش‌بخش باشد.

دوستی با موجود و یا انسانی دیگر که بتواند به کودک و نوجوان محبت کند و آغوش گرمی برای او باشد، به او کمک می‌کند دوران سوگ را زودتر پشت سر بگذارد.

انجام برخی از فعالیت‌ها مانند کمک به دیگران، آموختن و یا نواختن موسیقی و یا نقاشی می‌تواند به صورت مناسبی وقت کودک و نوجوان داغ‌دیده را پر کند و او کمتر تحت تأثیر احساس‌های ناکارآمد قرار گیرد.

نمونه‌ای از داستان‌های مرتبط با سوگ در کودکان و نوجوانان

در ادامه، چند مورد از داستان‌هایی که به موضوع اندوه سوگ در کودکان و نوجوانان و راه کنارآمدن با آن توجه دارد آورده شده است. با انتخاب هر عنوان از کتاب‌ها، می‌توانید به خلاصه داستان، بحث و گفت‌وگوهایی درباره چگونگی استفاده از داستان و پرسش‌هایی درباره محتوای آن دسترسی داشته باشید.