عنوان: به خاطر دسر شکلاتی
نویسنده: ساندرا لوینز
مترجم: عرفانه جوادپور
ناشر: فنی ایران، نردبان، 1397
تعداد صفحات: 40
گروه سنی: 7-12 سال

در داستان «به خاطر دسر شکلاتی» پسربچه‌ای یک روز صبح زودتر از همیشه از خواب بیدار می‌شود. پدرش هنوز خواب است و مادرش در خانه نیست. او می‌داند که برادرش دسر شکلاتی خیلی دوست دارد. پس یک دسر از یخچال بر می‌دارد و به اتاق برادرش می‌رود. آن‌ها با شوخی و خنده دسر را می‌خورند و به دیوار و لباس‌هایشان می‌مالند و می‌خندند. پدر هم وقتی بیدار می‌شود و آن‌ها را در این سر و وضع می‌بیند حسابی می‌خندد. اما ناگهان مادر سرمی‌رسد و با دیدن وضعیت بچه‌ها و خندۀ پدر، شروع به دعوا و داد و فریاد می‌کند و بعد برای همیشه از خانه می‌رود. پسر فکر می‌کند مادرش به دلیل اشتباه او با پدرش قهر کرده است. پدر توضیح می‌دهد که باید زندگی جدیدی را بدون حضور مادر شروع کنند.

با وجود توضیح پدر، پسرک هنوز احساس عذاب وجدان می‌کند چون فکر می‌کند تقصیر او و برادر کوچکش است که مادر و پدرش جدا شده‌اند؛ ولی این را به پدر و برادرش نمی‌گوید. زندگی آن‌ها خیلی عوض شده است. حالا پدر بعدازظهرها سر کار می‌رود و صبح‌ها کنار برادر کوچک در خانه می‌ماند. وقتی پسر از مدرسه بر می‌گردد، ناهاری که پدرش درست کرده را می‌خورد و با برادرش تا شب پیش خانمی که از چندین بچه مراقبت می‌کند می‌مانند. آن‌جا به آن‌ها خیلی خوش می‌گذرد. شب هم شام می‌خورند، می‌خوابند و پدر آن‌ها را به خانه می‌برد. پدر مدام یادآوری می‌کند که چه‌قدر دوستشان دارد. آن‌ها با هم بازی و آشپزی می‌کنند.

دو برادر آخر هفته‌ها پیش مادرشان می‌مانند که خیلی خوش می‌گذرد. خانۀ مادر کوچکتر است ولی باز هم مادر مثل همیشه مهربان است. یک روز بالاخره پسر به مادرش می‌گوید که خیلی متاسف است که با کثیف کردن خودشان، باعث عصبانیت مادر و جدایی آن‌ها شده است. او همچنین می‌گوید که پدرش نقشی در اشتباه آن‌ها نداشته است. مادر که تا آن زمان از این فکر پسرش اطلاعی نداشته، او را در آغوش می‌گیرد و می‌گوید که جدایی آن‌ها ربطی به رفتارهای آن روز بچه‌ها ندارد. بعد هم قول می‌دهد که همیشه آن‌ها را دوست خواهد داشت و مواظبشان خواهد بود. پسر با این که هنوز هم از جدایی والدینش ناراحت است؛ ولی حالا کمی خیالش راحت است که هیچ چیزی تقصیر او نیست.

در داستان «به خاطر دسر شکلاتی» پدر و مادر تصمیم به جدایی می‌گیرند ولی پسرشان احساس عذاب وجدان و مقصر بودن دارد. جدایی والدین خبری ناگوار برای کودکان است برای همین لازم است والدین پیش از طلاق کودک خود را از تصمیمشان آگاه کنند تا از نظر ذهنی کمی آماده شوند. همچنین بهتر است متناسب با درک کودک دلایل جدایی خود را توضیح دهند تا مانند این داستان کودک فکر نکند که او موجب جدایی والدینش شده است.

در شرایطی مانند داستان «به خاطر دسر شکلاتی» فرزندان همواره احساس گناه را با خود حمل می‌کنند و از این موضوع رنج می‌برند. برای آگاه‌سازی والدین از احساس کودکانشان و همچنین اطلاع داشتن کودکان دربارۀ طلاق، داستان‌ها می‌توانند به روشی غیرمستقیم با حداقل آسیب، به کودک کمک کنند. به طور مثال می‌توان از این داستان برای شروع گفت‌وگو با کودکانی که تجربۀ مشابه دارند استفاده کرد. در طول این گفت‌وگو، می‌توان از احساس کودک دربارۀ جدایی والدینش پرسید. چنین گفت‌وگوی هدفمندی باعث می‌شود بتوان راحت‌تر و مؤثرتر به کودک کمک کرد تا با چنین موضوع حساسی کنار آید.

همچنین در انتهای کتاب توصیه‌های مختصری در قالب سخنی با والدین آمده است. در این توصیه‌ها نویسندۀ کتاب با همراهی یک روانشناس به احساسات و آسیب‌های روانی کودکان و عکس‌العمل آن‌ها به جدایی می‌پردازند. این اطلاعات والدین را راهنمایی می‌کند که چه‌طور با مشکلات و نگرانی‌های کودک خود در دوران طلاق روبه‌رو شوند و او را برای کنار آمدن با شرایط آماده کنند.

با گفت‌وگوی پس از داستان، کودک راحت‌تر می‌تواند داستان را برای خودش تحلیل کند و در شرایط مناسب از دانسته‌هایش استفاده کند. پرسش‌های زیر می‌تواند آغازگر گفت‌وگو دربارۀ داستان «به خاطر دسر شکلاتی» باشد.

  • چرا پسر پس از قهر کردن مادرش احساس ناراحتی می‌کرد؟
  • در خانۀ پدر و مادر، هردو، به بچه‌ها خوش می‌گذشت، با این وجود چرا پسر باز هم ناراحت بود؟
  • آیا جدایی پدر و مادر پایان زندگی است؟
  • در وضعیت کنونی چه احساسی دربارۀ خودت داری؟
  • به نظرت چگونه می‌توان با شرایط جدید بعد از طلاق پدر و مادر کنار آمد؟