کتاب جنگ چهارشنبه ها

خلاصۀ کتاب جنگ چهارشنبه ها

هالینگ هودهود در سال ۱۹۶۷-۱۹۶۸، زمانی که آمریکا با ویتنام در جنگ بود، در لانگ آیلند نیویورک زندگی می‌کند. او در کلاس هفتم درس می‌خواند. همکلاسی‌هایش روزهای چهارشنبه در کلیسا آموزش‌ مذهبی می‌بینند. از آن‌جا که مذهب هالینگ با بقیه متفاوت است، باید این زمان را با معلم ادبیاتش خانم بیکر در کلاس باشد و به فعالیت‌های مختلف بپردازد ولی مطمئن است که خانم بیکر از او متنفر است. هالینگ موضوع تنفر معلمش را به خانواده می‌گوید و انتظار دارد که آن‌ها به او کمک کنند. هالینگ قبلا کتاب‌های گنج جزیره، آوای وحش و… را خوانده بود، برای همین می‌دانست که برای مقابله با دشمن نیاز به نیروی کمکی دارد. با این وجود مادرش حرفش را باور نکرد و پدرش هم، که مدیر شرکت معماری بزرگ هودهود بود، مثل همیشه این ماجرا را به شرکت هودهود و آیندۀ آن ربط داد و از هالینگ خواست که هرچه معلمش می‌گوید انجام دهد تا آیندۀ شرکت هودهود به خطر نیفتد. هالینگ از خواهرش هم کمک خواست اما او هم نسبت به حرف‌هایش بی‌اعتنا بود.

چند چهارشنبۀ اول هالینگ کارهای نظافتی کلاس مثل تمیز کردن تخته را انجام می‌داد. او هرچه خانم بیکر می‌گفت انجام می‌داد و اعتراضی نمی‌کرد تا آیندۀ شرکت هودهود به خطر نیفتد. هالینگ هرچه به دوستانش دنی و مریل‌لی دربارۀ تنفر خانم بیکر می‌گفت، حرفش را باور نمی‌کردند. در مدت این چند هفته خانم بیکر رفتارهای هالینگ را زیر نظر داشت تا این که روزی به او گفت باید برنامه‌های روزهای چهارشنبه را کمی تغییر دهیم. او از هالینگ خواست تا روزهای چهارشنبه به خواندن شکسپیر بپردازد. از نظر هالینگ پاک کردن تخته بهتر از خواندن شکسپیر بود. اما کم کم با کمک خانم بیکر نمایشنامه‌های شکسپیر را خواند. همچنین خانم بیکر از او می‌خواست دربارۀ هر نمایشنامه نظرش را بنویسد. هربار که یکی از نمایشنامه‌ها را تمام می‌کرد نیز با هالینگ به گفت‌وگو می‌نشست.

وقتی نمایشنامۀ نخست، یعنی تاجر ونیزی، تمام شد خانم بیکر از هالینگ خواست نظرش را دربارۀ شخصیت اصلی نمایشنامه بگوید. هالینگ گفت که آن‌چه را برای او انتخاب کرده بودند شد نه آن‌چه خودش می‌خواست. خانم بیکر پرسید که چنین شرایطی به‌نظرش چه‌طور است؟ هالینگ به فکر فرورفت. او در خانه همیشه مطیع بود، پدرش هم همیشه او را وارث هودهود می‌دانست برای همین می‌خواست خانواده همۀ کارها را طوری پیش ببرند که به شرکت آسیبی نرسد. برای همین هالینگ هرگز فرصت نیافته بود تا طور دیگری فکر کند.

خانم بیکر در نمایشنامه‌های دیگری چون رمئو و ژولیت، ارزش ارتباط عاطفی در زندگی و همچنین شناخت بیشتر افراد را نیز به هالینگ آموخت. در نمایشنامۀ آخر، یعنی هیاهیوی بسیار برای هیچ، نیز هالینگ دربارۀ ارزش انتخاب درست و پیمودن راهی خردمندانه بدون جنگ و ستیز را آموخت.

هالینگ چون یاد گرفته بود خوب شکسپیر بخواند در نمایشی شرکت کرد. همچنین با استفاده از آموزه‌های خانم بیکر و الهام از نمایشنامه‌های شکسپیر در زمینه‌های ارتباط با دوستان و خانواده و نیز بیان عقیده رشد می‌کند. آن‌قدر که بالاخره یک روز می‌تواند نظر پدرش را به چالش بکشد. پدر هالینگ اعتقاد دارد همه‌چیز داشتن یک شغل خوب است، حتی مرد شدن. در این زمان هالینگ به او پاسخ می‌دهد که «به نظرم مسأله فقط انتخاب شغل نیست، بیشتر از این‌هاست. موضوع سر انتخاب راه است». پدر هالینگ از این پاسخ عصبانی می‌شود، با وجود این هالینگ خوشحال است که می‌تواند خودش راهش را انتخاب کند.

گفت‌وگو دربارۀ کتاب جنگ چهارشنبه ها

در یادداشت جلب اعتماد فرزندان (گفت‌وگو و تعامل) دربارۀ اهمیت گفت‌وگو با کودک و نوجوان پرداختیم. داستان‌ها در این یادداشت از این نظر اهمیت پیدا می‌کنند که زمینۀ گفت‌وگو با کودک و پاسخ به پرسش‌های آن‌ها را فراهم می‌کنند. در کتاب جنگ چهارشنبه ها خانم بیکر از نمایشنامه‌های شکسپیر استفاده کرد تا بتواند با هالینگ ارتباط برقرار کند و به او در یافتن مسیر درست زندگی کمک کند. خانم بیکر به شیوۀ غیرمستقیم به هالینگ کمک کرد تا متوجه احساس‌ها و رفتار خود در برابر خواسته‌های پدرش بشود و همچنین به او آموخت که چگونه می‌تواند از زاویه‌ای متفاوت به مسائل نگاه کند. این شیوه نه تنها هالینگ را به ادبیات و نمایشنامه‌های شکسپیر علاقمند کرد، بلکه رشد فکری او را در پی داشت.

مطالعه و گفت‌وگو دربارۀ چنین داستان‌هایی به والدین نشان می‌دهد که می‌توانند برای پاسخ به پرسش‌های کودک و نوجوان از داستان‌ها استفاده کنند. افزون بر آن گفت‌وگو با فرزندان به درک والدین از آن‌ها و در نتیجه ایجاد رابطۀ صمیمانه کمک می‌کند و باعث می‌شود ارتباط بین کودک و نوجوان با خانواده شکل محکم‌تری به خود بگیرد. همانطور که در این داستان، هالینگ ابتدا از خانم بیکر متنفر بود و فکر می‌کرد این حس دوسویه است ولی پس از مدتی گفت‌وگو با خانم بیکر ارتباط آن‌ها بهبود یافت.

گفت‌گو دربارۀ داستان‌های مشابه این کتاب به کودک و نوجوان کمک می‌کند تا برای پاسخ به پرسش‌های خود یا تغییر در زندگی از داستان‌ها استفاده کنند و با مطالعۀ آن‌ها تجربه‌های جدید کسب کنند و راه بهتری در زندگی پیش گیرند.

با گفت‌وگوی پس از داستان، کودک راحت‌تر ماجراها را برای خودش تحلیل می‌کند تا در شرایط مناسب از آن‌ها استفاده کند. پرسش‌های زیر می‌تواند آغازگر گفت‌وگو دربارۀ کتاب جنگ چهارشنبه ها باشد.

• چرا هالینگ رابطه خوبی با پدرش نداشت؟
• هالینگ با خواندن نمایشنامه‌های شکسپیر متوجه چه چیزی شد؟
• خواندن و گفت‌وگو دربارۀ نمایشنامه‌های شکسپیر چه تغییری در هالینگ به‌وجود آورد؟
• آیا تابه‌حال با خواندن داستان توانسته‌ای پاسخ پرسش‌های خود را پیدا کنی؟ چه‌طور؟
• به نظرت خواندن کتاب و داستان چه کمکی در زندگی به ما می‌کند؟