تأثیر رفتار والدین
اضطراب در کودک و نوجوان همیشه از یک اتفاق مستقیم و ناگهانی به وجود نمیآید. گاهی رفتار و نگرانی بزرگسالان نیز میتواند اضطراب را در کودکان ایجاد یا تشدید کند. برخی از افراد دربارۀ کارهای مختلف اضطراب و استرس زیادی دارند. برای نمونه، برخی از خانمها برای کار در خانه یا معلمها برای تمیزی کلاس آنقدر ارزش در نظر میگیرند که فراموش میکنند ارزش باهم بودن و آرامش چیست. زمانی که این ارزشگذاری افراطی شود، به وسواس تبدیل میشود و برای خود و دیگران مشکلآفرین است.
ازجمله نشانههای این رفتار را میتوان در مادرانی دید که از لحظۀ ورود کودک از مدرسه به خانه، مرتب به او یادآوری میکنند کفش را کجا بگذارد، کیف را کجا بگذارد، دستها را بشوید و مانند آن. با تکرار هرروزه و شاید روزی چند بار، فقط مادر است که بیشتر نگران رعایت این مقررات است، در حالی که کودک روزبهروز بیتفاوتتر میشود؛ گاه نیز واکنش کودک برعکس است و آنقدر از این تکرار متنفر میشود که خانه را بههم میریزد. فیلم «نادر میتواند» از محصولات اثرگذار کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان، بهخوبی واکنش منفی کودک را به این رفتار مادر نشان میدهد.
اضطراب میتواند در مورد مسائل روزمره نیز مشکلساز باشد. برای نمونه، اگر والدین نگران دیر شدن و جا ماندن از قطار یا پرواز در یک سفر یا رفتن به مهمانی باشند و خطرات دیر رسیدن را به کودک بگویند، او به سبب کمتجربگی ممکن است این خطرات و مشکلات را بسیار وخیمتر بپندارد و نگران و مضطرب شود. همچنین معلمهایی که اضطراب امتحان را با عقب ماندن از همکلاسهای دیگر، از دست دادن زمان و افت نمره بهصورت مداوم به دانشآموزان یادآوری میکنند، اضطراب منفی در آنها به وجود میآورند. این اضطرابهای مقطعی، انتقالی است و پایۀ اضطرابهای دائمی و اختلال اضطراب در بزرگسالی خواهد شد.
تأثیر اخبار نامناسب
این روزها اخبار نامناسب زیادی، مانند اخبار حمله انتحاری، جنگ، ترور، بمباران، سیل، زلزله و آتشسوزی جنگلها از طریق رسانهها شنیده میشود، در گفتوگوی بزرگترها مطرح میشود، در سطح شهر در بیلبوردها نمایش داده میشود و در شبکههای اجتماعی پخش میشود. کودکان نیز خواسته یا ناخواسته در جریان این خبرها قرار میگیرند. حتی اگر در خانواده از آنها صحبت نشود، از دوستان یا در خیابان از آن مطلع میشوند.
کودکان کنجکاو هستند و بسیاری از آنها دربارۀ این اخبار پرسشهایی دارند. باید به پرسشهای آنان بهصورت خیلی کلی، بدون طرح جزئیات و صادقانه پاسخ داد. گذشتن از کنار واقعیت میتواند آسیب بیشتری به آنها بزند، زیرا صادق نبودن پاسخدهنده را درک میکنند و اعتمادشان را از دست میدهند.
وقایع تلخ موجب میشود کودک و نوجوان نتواند آرامش داشته باشد و دوران بچگی خود را بهصورت طبیعی طی کند. نگرانی، اضطراب، بیخوابی، بیاشتهایی، کابوسهای شبانه، شبادراری و افسردگی، ازجمله آسیبهایی است که در اثر تکرار اخبار نامناسب و بیان ناامیدیها توسط بزرگسالان، کودکان و نوجوانان را تهدید میکند و اگر کاهش نیابد، میتواند تمام زندگی آنها را تحت تأثیر قرار دهد.
در چنین شرایطی، زمان دیدن اخبار در خانه باید خیلی محدود شود و به زمانی اختصاص یابد که کودک و نوجوان برنامه دیگری دارند. خانوادهها حتی در گفتوگوی تلفنی کمتر از این اخبار صحبت کنند و در شبکههای اجتماعی، در حضور کودکان کمتر به دنبال این اخبار باشند. در صورتی که کودک دربارۀ دربارۀ اخبار نگرانکننده پرسوجو کرد، میتوان با او دربارۀ ناراحتی و سپس همدلی گفتوگو کرد، اما نباید خیلی دراینباره بحث کرد. همچنین لازم است انسجام خانواده در تربیت کودک حفظ شود، در پاسخ به کودک هماهنگی وجود داشته باشد و ارزشهای مشترک مطرح شود.
در خانوادهای که اعضای آن ارتباط خوبی باهم دارند، روابط دوستانه و صمیمی است و تا حد ممکن به هم محبت میکنند، کودک احساس میکند که در هر شرایطی خانواده حامی اوست و کمتر آسیب میبیند. با هم لحظههای شاد و خوبی گذراندن، رفتن به پارک و طبیعت، فیلم دیدن و گفتوگو دربارۀ آن یا رفتن به مهمانیهایی که روابط صمیمی دارند، میتواند به حفظ این شرایط کمک کند. همچنین تشویق کودک به مهارتآموزی، کسب دانش و افزایش توانمندیها باعث افزایش اعتمادبهنفس او میشود و سبب میشود رویدادهایی که دلخواه نیستند، کمتر به او آسیب بزنند.
تماس با ما
اگر در این زمینه نیاز به اطلاعات بیشتر یا مشاوره دارید، میتوانید برای تعیین وقت و گفتوگو با مشاوران مجرب ما در کلینیک کیهان دانش پاژ تماس بگیرید:
09150708580
نمونهای از داستانهای مرتبط
در ادامه چند داستان مرتبط با تأثیر رفتار والدین و اخبار نامناسب بر اضطراب کودک نوجوان آورده شده است. با انتخاب هر عنوان، میتوانید به خلاصۀ داستان، بحث و گفتوگوهایی دربارۀ چگونگی استفاده از داستان و پرسشهایی دربارۀ محتوای آن دسترسی داشته باشید.
داستان چه شد که خندیدند؟
داستان پنگوئن کوچولو به حرف میآید
درج دیدگاه